Kırgız Türkçesinde Duygu Fiilleri

Bu çalışma, Kırgız Türkçesinde Duygu Fiilleri (2016)* başlıklı doktora tezinin yeniden gözden geçirilmiş ve bazı değişikliklerle düzenlenmiş hâlidir. Çalışmada, Kırgız Türkçesi söz varlığındaki duygu fiillerinin tespit edilerek tasnif edilmesi, duygu fiillerinin kuramsal çerçevesinin oluşturulması, sözcüksel anlam bilim ve durum grameri temelinde söz konusu fiillerin kökeninin art zamanlı ve eş zamanlı karşılaştırmalı yöntemle incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, duygu fiillerinin anlam özelliklerinin ortaya konulmasını, modern Kırgız dil biliminin sözcüksel anlam bilim çalışmalarına katkıda bulunması hedeflenmiştir.

Çalışmada, Kırgız Türkçesinde duygu fiillerinin semantik yönden tasnifi, yeni bir sınıflama önerisiyle sunulmaktadır. Çalışma “Giriş”, “Temel konu ve kavramlar”, “Duygu fiilleri: duygu fiillerinin anlamsal yönden sınıflandırılması”, “İnceleme”, “Sonuç” ve “Ekler” bölümlerinden oluşmaktadır. “Birinci bölüm”, “Giriş” başlığını taşımaktadır. Bu bölüm, çalışmanın konusu, amacı ve önemi, konuyla ilgili diğer çalışmalar, çalışmada uygulanan yöntemler, esas alınan eserler ve çalışmanın sınırlandırmasıyla ilgili genel bilgilerden oluşmaktadır. “İkinci bölüm”, duygu kavramının ne olduğu, duygularla ilgili ortaya konulan kuramların ve kuramcıların duyguları nasıl ele aldıklarına dair bilgiler içermektedir. Anlam bilim ve anlam bilimin ilgili alanları, sözcüksel anlam biliminde fiil kavramı, durum dilbilgisi kuramı gibi önemli temel konu ve kavramlar yer almaktadır. “Üçüncü bölümde” duygu fiillerinin ne olduğu, hangi fiil durumlarını betimlediği, gibi sorulara yanıt verilmeye çalışılmış, duygu fiillerinin anlamsal yönden sınıflandırılmasıyla ilgili yapılan çalışmalara yer verilmiştir. “Dördüncü bölüm”, K. K. Yudahin’in Kirgizsko-Ruskiy Slovar adlı sözlüğünün 1999’da yapılan 4. baskısından tespit ettiğimiz duygu fiillerinin tasnifi ve incelenmesinden oluşturmaktadır. Sözcüksel anlam bilim ve duygu grameri temelinde belirlediğimiz ölçütlere uygun şekilde ilgili fiillerin kökeni art zamanlı ve eş zamanlı olarak karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. “Sonuç” bölümünde çalışma kapsamında elde edilen bulgu ve tespitlerin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. “Ekler” bölümünde, incelenen duygu fiillerinden elde edilen veriler tablolar hâlinde kaydedilmiştir.